Fariin ku socota qofkasta oo dhalinyara ah...............

  "Haddii aad maanta inta aad yartahay u quudhi waydo inaad wakhtigaaga in ka mid ah ku bixisid cibaadada,  xusuusta ilahay iyo raaligelintiisi, dhawr sanadood dabadeed way kugu adkaanaysaa inaad sidaa samayso"...

 

Xaqiiqdii,

Mahad oo dhan Allaah baa iska leh. Waa aynu ammaanaynaa, isagaan magan-galyo waydiisanaynaa, isaga ayaana waydiisanynaa Cafis.

Waxaan Eebbe ka magan galnay sharka nafteenna, iyo khaladaadka ficiladeena. ruuxii Eebbe hanuuniyo, ma jiro mid marin -habaabin kara , midkasta oo marin-habaabsan ma jiro mid isaga ahayn oo hanuunin kara. Taasna waan ka marag kacayaa.

Majiro mid mudan in la caabudo ilaahay mooyee, waxaanan ka marag kacayaa in Nebi Muxammad (nabadgalyo korkiisa ha ahaatee) uu yahay Rasuulkeena.

 

 Dhab ahaantii hadalka ugu runta badani waa hadalkii Eebe, hanuunka ugu fiicanina waa

Hanuunkii Nebi Muxammad (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee).

 

Buugga "Al-Fawa’id" wuxuu ahaa kii ugu wanaagsanaa ee kutubtii Ibnu-Qayim. Waxaa loo qoray sidii inuu yahay nin siddeetan jir ah, oo fadhiya oo ka sheekaynaya waaya -aragnimadiisa nololeed.

Waxayna yihiin,sida uu cinwaan uga dhigay, ‘"Al-Fawa’id’ (qodobbada dheefta). Wax kasta oo uu qoray Ibnul Qayim waa kii ugu fiicnaa wixii Islaamku qoray.

Run ahaantii, Ibnu-Qayim waa midho bislaaday oo aad u wanaagsan taas oo ka soo baxday Ibnu Taymiya.

Ibnu Taymiyah waxaa lagu yaqaanay fahamkiisa ballaadhan iyo aqoon badni, wuxuuna noloshiisa qayb weyn ku qaatay mujaahidnimo . Hal mar, isagaa hoggaaminayey dagaal, markii madaxdii Shaam ay fadhiisteen Iyagoo ka hor imaanayay Tataarka, oo ay  yidhaahdeen: "Ma awoodno inaan ka hortagno." Markaas buu Ibnu Taymiya wuxuu yiri: “Waan ka hortagaynaa,” Allah ayaana siiyay guushii.

 

Ibnu Taymiyah wuxuu soo saaray qof  aadamaha ka sarreeya, oo dun wanaagsan, qofkaasina wuxuu ahaa Ibnu alQayim.

 Ibnu Qayim Wuxuu ahaa mid u saaxiib ah Cibaado iyo Tahajjud iyo salaad aad u dheer, wuxuuna wehel ka dhigan jiray Dikriga ilaahay,  waxaana lagu arzaaqay Jacaylka Dikriga iyo u laabashada Alle, Marka uu tukado salaada subaxa ka ma kici jirin meesha uu fadhiisto asagoo Ilaahey xusaya ilaa ay maalintu dheeraato. Wuxuu dhihi jiray tani wa qadadeyda haddi aanan fadhiisan jidhkayga wuxuu beelayaa awooda (quwwada). Wuxuu ku hawlanaanjiray cibaadada joogtada ah iyo mashquulka joogtada ah ee Xasuusta ilahaay.

 

Kutubta uu qoray waxaa ka mid ah "Al-Fawa’id" wuxuu kaloo qoray buugaag ka hadlaya tarbiyadda, sida:- salaadda, soonka, xajka, dagaallada, dhaqannada caafimaadka, iyo kuwo kale,’

Kitaabkiisa ‘al-Fawa’id,’  wuxuu ku sheegay:

“Inay jiraan toban arrimood oo aan waxtar lahayn oo aan laga faa'iidaysan karin:

 

1. ·      . Aqoon aan la hirgelin
2. ·       Ficil ka madhan daacadnimo, oo aan ku dhisnayn tusaalaha saxda ah
3. ·        Maalka la keydiyay, maadaama uunu mulkiiluhu ku raaxaysan inta uu nool yahay, mana helo wax abaalmarin ah aakhiro
4. ·        Qalbiga ka madhan jaceylka iyo u hilowga Eebbe, iyo raadinta u dhowaanshaha ilaahay
5. ·        Jid aan Alle adeecin oo u adeegin
6. ·        Illaahay oo la jeclaado iyada oo aan la raadin raalli ahaanshihiisa
7. ·        Wakhti aan lagu bixin dembidhaafka ama ka faa’iidaysiga fursadaha lagu fulin karo camalkawanaagsan oo qofka Alle ugu dhowaada
8. ·        Maskax ka fikirta arrimaha aan faa'ido lahayn
9. ·        U adeegida kuwa aan ku soo dhoweynayn ilaahay ama ku anfaca noloshaada
10. ·        Rajada iyo ka cabsashada qof Alle ka amar qaata,isagoo naftiisa oo kale ah haddana kasoo qaadaya  inuu wax kasta ku jirto gacantiisa, isagoo keeni karin  wax faa’iido ah, waxyeello, nolol, dhimasho. 

Intaa kaddib, waxa ugu weyn een qormadan kaga hadlaynaa  waa luminta qalbiga, iyo  luminta waqtiga.

Luminta qalbigu waa iyada oo laga doorbido nolosha adduun ta aakhiro, waqtiga oo  la lumiyaana waa iyadoo wakhtiga lagu lumiyo wax aan faa'ido lahayn.

Xumaanta oo dhami waa  raacitaanka rabitaanka qof kale, halka wanaagga oo dhan laga helo raacidda waddada saxda ah iyo isu diyaarinta la kulanka Allaah.

Ka faa'iidayso dhalinyaranimadaada, sababtoo ah maanta waxaad awood u leedahay inaad soonto,

berri, markaad gabowdo, ma awoodi doontid inaad u adkayso xanuunka.

Hadda, waxaad tahay  qof dhalinyaro ah  oo kici kara oo tukan kara saqda dhexe. soonka

Maanta, waxaad haysataa wakhtigii ugu  fiicanaa.

Walaal waqtiga dhalinyaranimadaadu, waa waqtigii halganka. waa waqtigii ay ahayd inaad ku dadaasho oo aad wax u hurto!

Maanta kuma haysato  mas'uuliyado badan, maadaama aad keligaa tahay, ama aad leedahay xaas kaliya iyo ilmo.  Berri dhawr sanadood dabadeed, mas'uuliyadaha ayaa isa soo taraya, waxaa soo badanaya dhibaatooyinka adduunka kaa soo gaadha, oo aad jeceshahay inaad xalliso dhibaatooyinka qoyskaaga, carruurtaada, iyo qaraabadaada -tani waxay qaadan doontaa waqti badan.

Haddaba, hadda, waxaad ku jirtaa marxaladdii dhallinyarnimadaada, marxaladdii halganka iyo naf hurida. Inta badan waxaan  arkaa oo layaabaa qof dhalinyaro ah oo baqaya! Maxaa uu u baqayaa?

Hadduu cabsado isagoo da’dan ah, sidee buu berri ahaan doonaa? Muddadani waa muddadii ugu horraysay ee nolosha qofka.

haddii aan eegno dadkii markii hore guusha siiyay Diinta islaamka, waxaan ogaan lahayn inay dhammaantood ahaayeen dhallinyaro. Dhab ahaantii, badankoodu - saddex meelood afar ilaa shan meelood,  oo iyaga ka mid ahi - waxay ka yaraayeen labaatan sannadood, maxaa yeelay tani waa xilligii dadaalka.

Cabd-Raxmaan bin Cawf wuxuu yidhi:

“Waxaan taagnaa safka maalintii Badar. Marka, wiil yar ayaa ii soo dhowaaday - wuxuu ahaa

da'da qaangaadhnimada, ama dhawaan ayuu qaangaadhay - wuxuu ku yidhi: “Adeer! Mee Abu Jahal? ” Markaa, waxaan ku idhi: "Maxaad isaga ka doonaysaa?" Cabdrxmaan binu cawf wuyaabay : wiilkan yar  oo wax ka weydiinaya Abu Jahl, oo ahaa gaashaanle, oo ahaa taliye jaahiliyyah. Wiilkii ayaa ku jawaabay: “Waxaan maqlay in uu caayo Rasuulka Alle (sallallaahu calayhi wasallam). Markaa, allaah baan ku dhaartaye, haddaan arko isaga, anigu naf kaga tegi maayo ilaa aan dilo, ama isaga ayaa idilaya labadaa miduun. ”

Dabadeed, wiil kale oo dhallinyaro ah ayaa ii soo dhowaaday, kaasoo ay isku da'da ahaayeen wiilkii hore. Wuxuu igu yidhi: “Adeer! mee Abuu Jahl? ” Waxaan weydiiyay: "Maxaad ka rabtaa?"

wuxuu igu jawaabay: “Waxaan maqalnay inuu aflagaadeeyo Rasuulka Alle (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee). haddaan arko, ka tegi maayo ilaa aan dilo, ama ani ha idilo . ”

Muddo yar ka dib, waxaan meel fog ka arkay Abuu Jahal. Markaa, waxaan idhi: “waa kaa ninkii aad raadinayseen” waxaanan jeclaystay inaan soo ag istaago dhallintaan - yacni waxaan jeclaystay in qalbigaygu noqdo qalbiga dhalintan oo kale mid qiiro iyo firfircooni leh geeridana sugaya.

Dhalintii waxay ku soo ordeen xaggii Abu-Jahal.

In yar ka dib, way soo noqdeen, iyagoo leh: “Rasuulkii Ilaahayow! Waanu dilnay! ” Rasuulkii Alle(sallallaahu calayhi wasallam) ayaa weydiiyey: "Ma Midkiin baa dilay?" Mucaad bin Camr bin al -Jaamic wuxuu yiri: "waan dillay", Mucaad bin Cafraana wuxuu yiri: "waan dillay"  Nebiga (nabadgalyo korkiisa ha ahaatee) ayaa weyddiiyey: "Weli seefihiina ma masaxdeen?" Waxay yiraadhdeen: “Maya” Nebiga (nabadgalyo korkiisa ha ahaate) wuxuu yidhi: “I tusa.” Markaa  Nebigu (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) labadii seefoba dhiig buu ku arkay, oo wuxuu ku yidhi, labadiinaba waad disheen.

Haddaba fariintayda ugu danbaysa e aan idinla wadaagayaa waa  Qofna yuusan burburin maskaxdaada. Waxaad ku socotaa wadadii saxda ahayd ee aad ku raadin lahayd riyadaada. Waa inaad u diyaar garowdaa wax kasta oo aad danaynayso, waxaad tahay halyeyga qoyskaaga, bulshadaada, iyo dalkaaga.

Sii wad dhiirigelinta naftaada, tijaabi kumanaan waxyaabood oo la imow fikrada ugu fiican. Ha niyad jabin marka midkoodna shaqayn waayo. Adigu keligaa ma tihid, waxaa jira kumanaan kale oo kaa dhib badan, laakiin may joojin, waxay bilaabeen halgankii ayay sii wadeen.

 

D H A A M A A D...................

W/Q Eng Azia

Asia's Barain